Stan informacji: 1 października 2026 roku
CO POTWIERDZONO?
Departament Bezpieczeństwa Krajowego USA potwierdził ogólnokrajowe nasilenie działań federalnych służb imigracyjnych w miejscach określanych przez administrację jako sanctuary cities lub sanctuary jurisdictions.
W komunikatach opublikowanych pod koniec września resort zaprzeczył doniesieniom, że federalni agenci mieliby zatrzymywać wyłącznie osoby z wyrokami albo aktualnymi zarzutami karnymi. DHS deklaruje, że priorytetem są osoby uznawane za zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, ale brak historii kryminalnej nie daje automatycznej ochrony osobie przebywającej w kraju bez aktualnego statusu imigracyjnego.
Federalna lista sanctuary jurisdictions obejmuje Illinois, Cook County i Chicago. Nie oznacza to jednak, że ogłoszono konkretną datę jednej wielkiej operacji we wszystkich dzielnicach miasta. DHS nie przedstawił publicznie dokładnego harmonogramu, liczby agentów ani listy lokalnych adresów. Mieszkańcy powinni więc opierać się na potwierdzonych informacjach, a nie na niesprawdzonych alarmach publikowanych w mediach społecznościowych.
CO TO OZNACZA DLA CHICAGO?
Illinois i Chicago posiadają przepisy ograniczające udział lokalnej policji w federalnym egzekwowaniu cywilnego prawa imigracyjnego. Nie tworzą one jednak obszaru wyłączonego spod prawa federalnego.
Federalni agenci mogą prowadzić własne działania niezależnie od polityki miasta lub stanu. Status sanctuary jurisdiction odnosi się przede wszystkim do zakresu współpracy lokalnych instytucji ze służbami federalnymi. Nie jest gwarancją, że osoba bez uregulowanego statusu nie zostanie zatrzymana.
KOGO MOGĄ DOTYCZYĆ DZIAŁANIA?
Każda sprawa imigracyjna jest inna. Znaczenie mogą mieć między innymi:
• prawomocny nakaz deportacji,
• niestawienie się na rozprawie imigracyjnej,
• przekroczenie dozwolonego okresu pobytu,
• naruszenie warunków wizy,
• wcześniejsze decyzje sądu imigracyjnego,
• wcześniejszy kontakt z systemem karnym lub imigracyjnym.
Złożony wniosek, oczekująca rozprawa, małżeństwo z obywatelem USA, wieloletni pobyt albo dzieci posiadające amerykańskie obywatelstwo nie zawsze zapewniają automatyczną ochronę przed zatrzymaniem. Mogą jednak mieć istotne znaczenie dla konkretnej sprawy.
Osoby, które nie są pewne swojego statusu lub nie wiedzą, czy mają wydaną decyzję sądu, powinny skonsultować się z licencjonowanym prawnikiem imigracyjnym albo akredytowaną organizacją pomocy prawnej.
GDY FEDERALNI AGENCI POJAWIĄ SIĘ POD DRZWIAMI
Illinois Legal Aid Online wyjaśnia, że federalny nakaz administracyjny nie jest tym samym co nakaz sądowy podpisany przez sędziego. Sam dokument administracyjny zasadniczo nie daje agentom prawa wejścia do prywatnego domu bez zgody mieszkańca.
Nie trzeba otwierać drzwi tylko po to, aby zobaczyć dokument. Można poprosić o pokazanie go przez okno albo wsunięcie pod drzwi. Należy sprawdzić:
• czy dokument został podpisany przez sędziego,
• czy wskazuje właściwy adres,
• czy obejmuje osobę, której agenci szukają.
Nie należy wdawać się w konfrontację ani fizycznie utrudniać wykonywania czynności.
PODSTAWOWE PRAWA PODCZAS KONTAKTU Z AGENTAMI
Oficjalne materiały informacyjne stanu Illinois przypominają, że podstawowe prawa konstytucyjne przysługują każdej osobie w Stanach Zjednoczonych niezależnie od jej statusu imigracyjnego.
Podczas kontaktu z federalnymi agentami można:
• zachować spokój i trzymać ręce w widocznym miejscu,
• powiedzieć, że korzysta się z prawa do milczenia,
• odmówić rozmowy o miejscu urodzenia, obywatelstwie i statusie imigracyjnym,
• poprosić o możliwość rozmowy z prawnikiem,
• nie podpisywać dokumentów, których się nie rozumie,
• nie wyrazić zgody na przeszukanie, nie stawiając przy tym fizycznego oporu,
• poprosić o tłumacza, jeżeli nie rozumie się pytań lub dokumentów.
Nie wolno przedstawiać fałszywych dokumentów ani składać nieprawdziwych oświadczeń. Najbezpieczniej zachować spokój i jasno powiedzieć: „Chcę zachować milczenie i porozmawiać z prawnikiem”.
CO PODCZAS KONTROLI SAMOCHODU?
Kierowca powinien zatrzymać pojazd i przestrzegać obowiązków wynikających z przepisów drogowych. Oficjalne materiały informacyjne Illinois wskazują, że pasażerowie mogą korzystać z prawa do milczenia i nie muszą odpowiadać na pytania dotyczące miejsca urodzenia lub statusu imigracyjnego.
Można powiedzieć, że nie wyraża się zgody na przeszukanie. Nie należy jednak fizycznie blokować funkcjonariuszy, nawet jeśli mimo odmowy przystąpią do wykonywania czynności.
CO WARTO PRZYGOTOWAĆ WCZEŚNIEJ?
Rodzina powinna mieć prosty plan awaryjny. W bezpiecznym miejscu warto przechowywać:
• kopie dokumentów imigracyjnych,
• numer A-number, jeżeli został nadany,
• dane prawnika lub organizacji pomocy prawnej,
• kontakt do zaufanej osoby,
• informacje potrzebne do opieki nad dziećmi,
• kopie ważnych dokumentów medycznych i szkolnych.
Rodzice mogą wcześniej ustalić, kto odbierze dzieci ze szkoły i zajmie się nimi w nagłej sytuacji. Nie należy przekazywać oryginalnych dokumentów przypadkowym osobom oferującym „pewną legalizację”. Niepewność i strach bywają wykorzystywane przez oszustów podszywających się pod urzędników, prawników lub pośredników.
GDZIE SZUKAĆ POMOCY?
Jeżeli ktoś zostanie zatrzymany, rodzina może skorzystać z oficjalnego federalnego systemu lokalizowania zatrzymanych. Status sprawy można również sprawdzić w systemie sądów imigracyjnych EOIR albo telefonicznie pod numerem 1-800-898-7180.
Potencjalne działania federalnych służb w Illinois można zgłaszać do całodobowej infolinii Illinois Coalition for Immigrant and Refugee Rights:
855-435-7693
Według Illinois Legal Aid Online pomoc na tej infolinii jest dostępna również po polsku.
PRZYGOTOWANIE ZAMIAST PANIKI
Najnowsze informacje z końca września 2026 roku są powodem, aby sprawdzić dokumenty, status swojej sprawy i dane prawnika. Nie są natomiast powodem, aby wierzyć każdej wiadomości publikowanej w internecie.
Ten materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Decyzje dotyczące konkretnej sprawy należy podejmować po rozmowie z licencjonowanym prawnikiem imigracyjnym lub akredytowaną organizacją pomocy prawnej.
Jak mieszkańcy Chicago oceniają obecną sytuację? Czy lokalne ograniczenia współpracy ze służbami federalnymi dają społeczności większe poczucie bezpieczeństwa?
Zapraszamy do spokojnej i rzeczowej dyskusji. Prosimy nie publikować nazwisk, adresów ani innych danych osób, które mogłyby zostać narażone.
ŹRÓDŁA INFORMACJI:
• U.S. Department of Homeland Security, publiczne stanowisko z 27 września 2026 roku
• Salem Statesman Journal / USA TODAY Network, 30 września 2026 roku
• Washington Examiner, 28 września 2026 roku
• U.S. Department of Justice, oficjalna lista sanctuary jurisdictions
• Illinois Attorney General’s Office, Immigration Rights oraz Know Your Rights
• Illinois Immigration Information Hub, Know Your Rights and Get Prepared
• Illinois Legal Aid Online, Encountering Immigration Enforcement, aktualizacja z 4 lutego 2026 roku
• USA.gov, informacje o lokalizowaniu osób zatrzymanych i postępowaniu deportacyjnym, aktualizacja z marca 2026 roku
wiadomosci #WiadomosciChicago #WiadomosciUSA chicago illinois #Imigracja #PrawoImigracyjne #PoloniaChicago #PolskieRadio #PolskieRadioChicago #PolskieRadioUSA #PolskieRadioOnline